سوگل مشایخی
مولانا می گوید:
عذاب وجدان یک نشانه خوبی است. وقتی انسان کاری می کند و بعد پشیمان می شود شرایط بسیارخوبی به وجود می آید که انسان بتواند جبران کند و به وضعیت متعادل برگردد. و این حالت دلیل آن است که هنوز روح او یا آئینه وجود او صاف و پاک است و هنوز تیره و تار وتاریک نشده است. هرگاه این آئینه سیاه گردد، دیگر بدی را حس نمی کند.
بعد مثال بسیار محسوسی می آورد مثال دیگ نو و دیگ کهنه. دیگ نو چون روی اجاق نهاده شود در ابتداء هنوز زنگار نگرفته و سیاهی ناشی از دود آتش آن را تیره نساخته!! و از خود روشنی نشان می دهد اما هرچه بیشتر از آن استفاده شود آرام آرام دود ناشی از آتش آن را تیره و تیره تر می کند تا جائی که غرق سیاهی و دود اندود می شود. حالا در عذاب وجدان، دل آدمی پاک است و هنوز آن قدر تاریک نشده که بدی ها را نشان ندهد! اما اگر گناه روی گناه و بدی روی بدی جمع شود دل آدمی حالتی به خود می گیرد که گناه و بدی برای او عادی می شود و از کناه و بدی عذاب وجدان نمی گیرد!! به اصطلاح قلب و دل او تاریک می شود.
بارها از خوی خود خسته شدی حس نداری سخت بی حس آمدی
گر زخسته گشتن دیگر کسان که زخُلق زشت تو هست آن رسان
غافلی، باری ز زخم خود نه ای تو عذاب خویش و هر بیگانه ای
یا تبر برگیر و مردانه بزن تو علی وار این در خیبر بکن
یا به گلبن وصل کن این خار را وصل کن با نار نور یار را
پس خاربن های درون خود را باید مردانه ریشه کن کنیم یا اگر نمی توانیم از بیخ و بن خوی های نادرست خود را ریشه کن کنیم.
حداقل آنان خاربن های خود را، به اندیشه های متعالی پیوند بزن یعنی در جوار نیکان قرار بگیر با کسانی معاشرت کن که دارای اخلاق نیکو هستند. تا خارهای وجود تو به گلبن آنان وصل شود. بیا و با آتش وجود خودت را به نور مبدل کن. پس مولانا دو راه را پیشنهاد می کند:
اول آن که با عزم راسخ خودت دست به کار شو و علی وار این خوی ها و ویژه گی های ناپسند خود را ریشه کن کن، یا لاقل با خوبان همنشینی کن با انسان های روحانی همنشین شو!
ما می نوانیم با مطالعه و انس با شخصیت های برجسته جهان از هر منطقه یا از هر زمانی که باشند خوی های زشت خود را آتش درون خود را با نور دانش و اخلاق آنان پیوند بزنیم که این همنشینی به طور قطع و یقین اثربخش است.
اولین باشید که نظر می دهید