برانگیختن مهر و محبت همسران

بيست توصيه در برانگيختن مهر و محبت همسران به يکديگر
دايوش سلطاني فتوت – کارشناس ارشد مشاوره

آغاز زندگي زناشويي، عليرغم وجود جاذبه هاي عاطفي و جنسي اش، با آغاز تدريجي اختلافات در زمينه هاي مختلفي همراه است. زمينه هايي همچون طرز تلقي و انديشه ها، اختلاف سليقه ها و انتظارات، فرهنگ هاي رفتاري و …هر چند که شناخت هاي سطحي و شتابزده قبل از ازدواج، دامنه موارد اختلافي را به طور چشمگيري افزايش مي دهد، ولي به طور کلي وجود اين اختلافات با توجه به اصل تفاوت هاي فردي و همچنين باتوجه به يکسان نبودن محيط تربيتي زوج ها قبل از ازدواج، امري طبيعي و اجتناب ناپذير محسوب مي شود.
ميزان اختلافات و شيوه هاي برخورد با آن ها به عواملي بستگي دارد که مهم ترين آنها عبارتند از:
ميزان گرايش هاي عاطفي، شخصيت، انتظارات و نوع تفکر و نوع تقلي همسران از زندگي مشترک. مدت زمان حل اختلافات نيز در نزد برخي همسران کوتاه و در نزد برخي ديگرتا چند سال و در نزد عده اي هنگام ترک دنيا ادامه دارد. متأسفانه در مواردي نيز پديده طلاق و يا تحميل اجباري، زندگي زناشويي از روي مصلحت انديشي نيز از جمله نتايج شوم عدم تفاهم زوج ها در حل اختلاف هاي بين فردي است.
ناکامي همسران در حل مشکلات زناشويي، معلول عوامل بي شماري است ولي تجارب کارشناسان، در مشاوره با زوج ها نشان مي دهد:
ناکامي ها در موارد بسياري از ناپختگي ها و يا ضعف مهارت زوج ها در حفظ و پرورش عشق و علاقه به يکديگر اوايل آشنايي ناشي مي شود. بسياري از زوج ها صرفاً از روي عشق به يکديگر ازدواج نموده نه از روي شناخت عميق و درک نيازهاي رواني و عاطفي يکديگر ولي پس از آن عمدتاً به طور غريزي و بر اساس يادگيري ها و همانند سازي هاي مشکلات گذشته به ايفاي نقش همسري در زندگي مشترک مي پردازند. از اين رو، شناخت نيازهاي عاطفي – رواني و حساس بودن نسبت به تأمين آن ها از جانب زوج ها، نه تنها موجب تشديد محبت و عشق پس از ازدواج مي شود بلکه اين امر قدرت تخريبي موارد اختلاف زا را به طور شگفت انگيز کاهش مي دهد. در عملکرد زناشويي چنين زوج هايي، تشريک مساعي و ايثار و از خودگذشتگي در بحران هاي زندگي، به راحتي قابل مشاهده و پيش بيني است.
توجه و عمل به سفارش هاي زير مي تواند نيروهاي متراکم دروني همسران را در رسيدن به اهداف فوق آزاد نموده و مهارت «عشق پروري» را در آنان تقويت نمايد.
وجود چنين مهارتي در همسران، کاهش قابل توجه حجم نابساماني هاي خانوادگي و اجتماعي را به دنبال خواهد داشت. زيرا عشق و محبت همسران نسبت به يکديگر، متغيري اساسي در تأمين بهداشت رواني خانواده و جامعه است.
1 – گاهي براي خشنود سازي همسرتان کاري را انجام دهيد که او متحير و شگفت زده نمايد. کاري که موجب شود وي، از فرط خوشحالي و هيجان به طور عميق و واقعي سپاسگزار شما باشد.
مطمئن باشيد که در چرخه روابط انساني، اين گونه اقدمات روحيه بخش، بدون پاسخ نمي ماند و نه تنها قواي همسرتان را در جهت يافتن اقدامات جبراني متمرکز مي کند، بلکه آستانه انعطاف پذيري وي در سازگاري با مشکلات زندگي زناشويي را به طور قابل ملاحظه اي افزايش مي دهد.
2 – تا آنجا که در توان داريد به خويشاوندان همسر خود، مخصوصاً پدر و مادر ايشان را احترام بذل محبت کنيد. خويشاوندي يکديگر (به خصوص والدين) و از هر گونه بي مهري و بي توجهي در اين زمينه پرهيز نمائيد. زيرا ارزيابي ها و نگرش هاي مثبت خويشاوندان از شخصيت زوج ها ، نقش عمده اي در تقويت رابطه عاطفي بين همسران دارند.
3 – بهتر است در طول سال چند روزي را به بهانه مسافرت و يا هر انگيزه مقبول ديگري به دور از يکديگر بوده و دلتنگي هاي شيرين روزهاي اول آشنايي را مجدداً تجربه نمائيد. زيرا فراق و دوري موقت زوج ها ، موجب تشديد و يا بيداري عواطف خفته آن ها نسبت به يکديگر مي شود و بر عکس حضور دائمي آن ها در کنار يکديگر موجب مي شود نفس واقعي و نعمت حضور و وجود يکديگر را آن گونه که شايسته است ، قدر ندانسته ي گاهي از کنار فداکاري هاي يکديگر نيز به راحتي بگذرند.
4 – همسر، یعني شريک زندگي خود را از ابزار علاقه و محبت هاي کلامي و غير کلامي خود، محروم نسازيد. زيرا هر انساني دو نياز اساسي دارد که عبارتند از:
نياز به ستودن (محبت کردن) و نياز به ستوده شدن (محبت ديدن). توجه زوج ها به تأمين اين دو نياز اساسي، طراوت زندگي زناشويي را چند برابر کرده و غفلت از اين امر نيز، منجر به تجربه افسردگي در سطوح مختلف مي شود. شدت اين دو نياز خصوصاً در خانم ها بيشتر از آقايان است. آن ها شيفته توجه و ابراز محبت از جانب همسران خود، هستند. خانم ها در لحظات بيماري، دوران بارداري و زايمان و يا هنگام کسب موفقيت هاي شغلي و تحصيلي و درمان از دست دادن عزيزان و محروميت ها و يا در ميهماني ها و … نياز بيشتري به توجه و محبت دارند.
5 – سعي کنيد هميشه تصوير آراسته اي و منظمي از خود در ذهن همسرتان ايجاد نمايد. زيرا اين امر موجب مي شود تا احساسات مطبوعي را نيز در حضور و يا غياب يکديگر تجربه نمائيد. عدم آراستگي ظاهري و نامرتب بودن تدريجي احساسات را نيز به دنبال خواهد داشت. هر چند که خانم ها به لحاظ تأکيدات فرهنگي در مقايسه با آقايان عملکرد بالائي در اين زمينه از خود نشان مي دهند ولي روي هم رفته قصور هر يک از زوج ها (به خصوص آقايان) در عمل به اين امر پسنديده به يک اندازه قابل نکوهش است.
6 – هيچ گاه روز پيوندتان را فراموش نکرده و در بزرگداشت هر چه باشکوه تر آن از حداکثر نبوغ و خلاقيت خويش بهره برداري نمائيد. در اين روز حتي الامکان در فضاي مطبوعي غير از منزل خلوتي صميمي با يکديگر داشته و به مرور خاطرات شيرين (فقط خاطرات شيرين) روزهاي گذشته بپردازيد.
7 – پس از زايمان همسرتان، سعي کنيد اولين کسي باشيد که از روي ملاقات و قدرداني مي کند. در اين لحظه احساسات و خوشحالي خودتان را بدون سانسور و از صميم قلب به همسرتان بيان کنيد. در انتخاب نام فرزند نيز (نام نيکو) حتي الامکان و به طور محترمانه، نام مورد توافقتان را بر نظرات پيشنهادي ديگران ترجيح دهيد.
8 – سعي کنيد در ارائه توجهات عاطفي خود نسبت به همسرتان متنوع تر عمل نمائيد. به طور مثال خوب است که آقايان هر از چند گاهي باشاخه گل مورد علاقه همسرشان به منزل مراجعت نمايند. زيرا به طور کلي خانم ها بيشتر از آقايان به گل و طبيعت علاقه مند هستند. مطمئن باشيد که اين گل ها تا آخرين لحظه حيات شان مورد توجه و مراقبت عاشقانه همسرتان قرار خواهد گرفت. بسيار مشاهده شده است که عده زيادي از اين خانم هاي مهربان ، حتي همين هديه خشک شده همسرشان را حفظ نموده و زينت بخش درب و ديوارخانه مي کنند.
9 – روز تولد و يا ايام مربوط به بزرگداشت همسرتان (روز پدر – روز زن – روز معلم – روز پرستار – روز کارگر و …) را به خاطر داشته باشيد و در بزرگداشت اين گونه ايام، گشاده دستي معقول و ظرافت طبع ويژه اي را اعمال نمائيد. به خاطر داشته باشيد که همسر شما (به خصوص خانم ها) به توجه شما نيازمند است نه به کيفيت هداياي شما. در صورتي که صاحب فرزند هستيد، آن ها را نيز در برنامه ريزي هاي مربوطه به اين ايام شرکت دهيد. رعايت اصل غافلگيري، جذابيت اين گونه بزرگداشت ها را چند برابر مي کند.
10 – مسافرت هاي سالانه و ديدار از طبيعت و محيط هاي تفريحي و هنري و زيارتي و … را در برنامه ريزي هاي خانوادگي تان قرار داده و حتماً براي تعطيلات آخر هفته نيز برنامه ريزي کنيد. زيرا در غير اين صورت ممکن است افسردگي و بدخلقي هاي غروب جمعه را تجربه نمائيد.
11 – در تعيين زمان پذيرائي از ميهمانان مورد توجه خود، به نظرات و همچنين به ميزان آمادگي هاي جسمي – رواني و مالي يکديگر توجه داشته و در برگزاري چنين مجالسي مشارکت علمي با هم داشته باشيد.
12 – اصل «حل مشکلات در زمان و مکان مناسب» را در خانواده نهادينه کنيد و اجازه ندهيد که هيجانات آني و لحظه اي شما تعيين کننده زمان و مکان حل اختلافات باشد. بهره برداري صحيح زوج ها از مرور زمان حائز نتايج مطلوبي است که برخي از آن ها عبارتند از:
الف – حل خودبه خودي بسياري از مشکلات مطرح شده و نشده.
ب – تعديل هيجانات مخربي همچون پرخاشگري و افسردگي.
ج – ايجاد زمينه مساعد جهت بروز قواي عقلاني ويژه سازگاري و حل مشکلات.
د – مصون ماندن فرزندان و خانواده زوجين از فشارهاي رواني ناشي از اختلافات بين همسران.
13 – با عذر خواهي سريع و مسئولانه و همچنين با عذر پذيري بزرگوارانه، از پيچيده شدن اختلافات در زندگي زناشوئي پيشگيري نمائيد.
14 – در مواقع کدورت حتي الامکان سعي نمائيد که مسائل را از دريچه ی نگاه همسرتان مورد نقد و بررسي قرار دهيد (خودتان را به جاي او بگذاريد). اين کار موجب درک واقع بينانه طرف مقابل شده و زمان رسيدن به تفاهم را کوتاهتر مي نمايد.
15 – از سرکوب کردن ويا سازشگري هاي محض و بي برنامه با عادات و صفات نامطلوب شخصيتي يکديگر ، اجتناب نموده و جهت تغيير و اصلاح رفتار يکديگر، همکاري صميمانه و احساس مسئوليت مشترک داشته باشيد. برخي از اين صفات و عادات نامطلوب عبارتند از:
زود رنجي و پرخاشگري هاي آني – دهن بيني – سوء ظن – اعتياد – ناتواني هاي جنسي – وسواس – ناسازگاري و … بديهي است که دريافت خدمات مشاوره اي مفيد، امکان دستيابي به هدف فوق را به طور قابل ملاحظه اي تسهيل مي نمايد.
16 – بعد از روابط زناشوئي، دومين عاملي که موجب پيچيده تر شدن عشق همسران نسبت به يکديگر مي شود عبارت است از مصاحبت و انجام گفت وگوهاي صميمانه. وجود هر گونه عاملي که موجب ايجاد اختلال در کيفيت گفت و گوي زوج ها شود، نه تنها کيفيت رابطه عاطفي آن ها را محدود مي کند ، بلکه احتمال تکروي و خودمحوري در اتخاذ تصميمات مربوطه به زندگي مشترک را افزايش داده و بهداشت رواني اعضاي خانواده را نيز به مخاطره مي اندازد. از اين رو توصيه مي شود که زوج ها جهت کسب مهارت هاي لازم در انجام گفت و گوهاي صميمانه به مطالعه منابع مربوطه پرداخته و اجمالاً توصيه هاي زير را مد نظر خود قرار دهند.
17 – در گفت و گوي با يکديگر، کنايه نزنيد، صريح باشيد و خواسته واقعي تان را در غالب جملاتي متين ابراز بداريد. زيرا وجود کنايه و ابهامات در سخنان شما، نه تنها درک منظور شما را براي همسرتان دشوار مي سازد، بلکه در موارد بسياري موجب مي شود که ايشان ناخواسته به برداشت هاي اشتباه و فرضيه سازي هاي غير واقع بينانه بپردازيد. در اين گونه موارد معمولاً زوج ها يکديگر را به بدفهمي، کم هوشي و يا لجاجت متهم مي نمايند.
18 – صحبت هاي يکديگر را قطع نکرده و با علاقه و توجه، پيگير منظور نهايي همديگر باشيد. نتايج تحقيقات نشان ميدهد که آقايان در مقايسه با خانم ها بيشتر رشته کلام را قطع مي کنند و خانم ها بيشتر و زودتر از آقايان از قطع صحبت خود ناراحت مي شوند.
19 – حتي الامکان سعي نمائيد که سؤالات خود را با واژه هايي از قبيل (چرا) و (به چه دليل) و امثال اين ها مطرح نسازيد. زيرا اين نوع سؤالات نه تنها ممکن است همسر شما را (به خصوص آقايان) در موضوع دفاعي و مقاومت قرار دهد ، بلکه احساس بي اعتمادي و سوءظن ايشان را نيز تحريک مي کند. بهتر است سؤالات خود را به شکلي مقبول تر و با آهنگ گفتاري ملايم تري مطرح سازيد. به طور مثال مي توان به جاي استفاده از پرسش (چرا دير به منزل آمدي؟) از پرسش بهتري همچون (آيا با دردسري مواجه شدي که دير به منزل رسيدي؟) استفاده نمود. به خاطر داشته باشيد که اصولاً ميل به سؤال کردن در خانم ها بيشتر از آقايان است که اين امر نيز نشانه آنست که خانم ها به ادامه صحبت با ديگران ارزش مي نهند.
20 – بين گفتگوهاي جدي و گفتگوهاي صميمانه با يکديگر تفاوت قائل شده و در تعيين زمان و فضاي انجام هر يک از اين نوع گفتگوها مديريت معقول و سنجيده داشته باشيد. موفق باشيد